Fiestaclub.nl

Welcome Guest ( Log In | Register )

 
Reply to this topicStart new topic
> Motorolie, Moeilijkheidsgraad: niet van toepassing
Michiel
post 27 Apr 2007, 22:47
Post #1


Dr Fiesta
Group Icon

Group: Global Moderators
Posts: 9.059
Joined: 22 January 2004
Member No.: 5
Voornaam: Michiel

Mijn Auto
Anders
Type: Anders
Kleur: Blauw



Mk1-6 - Motorolie

Een van de meest gehoorde vragen is hier welke olie er in een auto moet. Zo'n vraag is niet te beantwoorden zonder eerst even iets uit te leggen over olie, in dit geval: motorolie.

Disclaimer: schrijver is niet aansprakelijk voor schade aan motor, auto, persoon of andere zaken door de tips en informatie in dit topic. Laat onderhoud van je auto over aan professionele vaklui.

Inleiding

In de jaren '80 was er eigenlijk maar 1 soort motorolie, namelijk minerale olie. Minerale olie wordt gewonnen bij de distillatie van ruwe olie in de raffinaderij. Die olie voldeed in bijna alle auto's. Met de komst van 16v motoren, turbo's en andere veranderingen aan de motoren, deed zich een nieuw fenomeen voor: vastlopende motoren doordat de olie onder hoge druk een chemisch proces onderging en veranderde in een dikke, teerachtige zwarte smurrie. Met andere woorden: de olie was niet zo goed ontwikkeld als de motoren.

Door dit gegeven gingen motorolieproducerende bedrijven synthetische olie ontwikkelen. Niet gewonnen uit ruwe olie, maar geproduceerd in een laboratorium door mannen (m/v) in witte jassen. Synthetische motorolie bestaat uit moleculen die ontstaan bij diverse chemische processen en zijn beter bestand tegen de extreme temperaturen en druk die ontstaan in de moderne automotoren.

Het doel van olie

De taak van olie is hoofdzakelijk om te voorkomen dat metalen onderdelen in je motor tegen elkaar wrijven en zichzelf op die manier aan bovenmatige slijtage blootstellen als gevolg van wrijving en hitte veroorzaakt door die wrijving. De olie voert ook een deel van de hitte weg die vrijkomt bij de verbrandingsslag van de motor en het is in staat om bijproducten van die verbranding vast te houden en af te voeren (bijv silica en zuren). Olie voorkomt dat deze vervuilende bijproducten zich vastnestelen aan de binnenkant van je blok en het houdt de bewegende onderdelen gesmeerd. Olie zorgt er voor dat de metalen onderdelen minder blootstaan aan zuurstof en dus minder oxidatie op hogere temperaturen. Olie doet zijn werk onder hoge druk en temperaturen en doet dat (als het goed is) zonder een chemische reactie aan te gaan en dus zonder het motorblok te laten vastlopen.

Ook nu komt die zwarte substantie nog voor. De oorzaak is hetzelfde, namelijk olie die de taak niet aankan. De chemische bestanddelen in de olie breken af na verloop van tijd, meestal als gevolg van slecht onderhoud in combinatie met slecht rijgedrag. De olie oxideert en de additieven in de olie scheiden zich van de olie en breken af. De additieven vormen een laagje op de vastgebakte olieresten. Die olieresten weken los en vormen een soort gelei, die sludge heet. Die gelei lijkt nog het meest op zwarte yoghurt. Moderne motoren hebben een kleiner oliereservoir dan oude motoren en hebben dus minder olie die vervuilde deeltjes kan opvangen en vasthouden. Sludge werd het meest aangetroffen in motoren van Audi en Volkswagen, Chrysler, Saab en Toyota, ongeacht kilometerstand of de intervals waarop de olie vervangen werd. (Bron: Consumer Reports, 2005). Sommige monteurs van racemotoren hebben gemeld dat sludge zich vormt als resultaat van het gebruik van aftermarket additieven. De additieven reageren met de gebruikte olie en in combinatie met hoge toerentallen en temperaturen kan de olie afbreken en sludge vormen.

Hieronder twee foto's van een BMW mét en zónder sludge.





Broodje-aap verhalen

Over olie doen diverse broodje-aap verhalen de rondte. Niet dat men bewust loog vroeger, maar men had er de kennis gewoon niet voor. Vergelijk het met wetenschappers van vroeger. 5000 jaar geleden "wist" men dat de aarde om de zon draaide (duh) en 500 jaar geleden "wisten" ze zeker dat de aarde plat was (duh).

Broodjes aap
1. Minerale olie en synthetische olie kan je niet mixen zonder voorbereidingen.
2. Als je toch verandert, ga dan alleen omhoog. Wel van mineraal naar synthetisch, niet andersom.
3. Pakkingen die vol zitten met minerale olie gaan lekken als je switcht naar synthetische olie.
4. Mijn olie is zwart, tijd om te vervangen

Dat was de oude gedachte. Goed voor ons heeft de wetenschap weer vooruitgang geboekt en weten we nu wél hoe het zit. Er is geen enkele wetenschappelijke onderbouwing dat het mixen van minerale olie en synthetische olie je motor beschadigt. Hooguit blijft er een klein beetje residu over in je motor, maar dat is niet erg. Synthetische en minerale olie zijn gewoon compatible, mits je je aan de minimum houdt voor jouw blok. Als jouw fabrikant voorschrijft dat de minimumkwaliteit synthetische olie is, dan mag je er geen minerale olie ingooien. Heb je een auto die oorspronkelijk bedoeld was voor minerale olie, dan is synthetisch geen enkel probleem. Alleen synetische (let op de spelling) olie is niet te mixen met minerale olie.

Behalve het mixen is ook het switchen tussen mineraal en synthetisch geen enkel probleem. Mensen die werken met motoren in plaatsen waar de weerstemperaturen extreem veranderen, wisselen in de winter naar synthetische olie en in de zomer naar minerale olie.

Mensen maken vaak melding van het feit dat de pakkingen gaan lekken nadat ze geswitcht zijn van minerale naar synthetische olie. Dat ligt niet aan het switchen van type olie, maar aan het feit dat ze vaak rondrijden in een 20 jaar oude auto, met de originele pakkingen. Hedendaagse synthetische olie bevat additieven die er voor zorgen dat de pakkingen niet gaan lekken, maar als je nog steeds rondrijdt met 20 jaar oude pakkingen, dan helpen ook die additieven niet meer.

De kleur van de olie is niet echt een goede indicator. Bij dieselauto's mengt de olie zich met kleine roetdeeltjes en kan de olie al na 500 kilometer een pikzwarte kleur hebben. De kwaliteitsindicatie van de olie laat zien hoeveel vuildeeltjes (particles per million - ppm) de olie kan opnemen voor hij zijn werking verliest.

Welke olie moet er dan in mijn auto?

Stap 1 - Bepaal de viscositeit

Globaal genomen kun je onderstaand tabelletje aanhouden voor de SAE-rating, die de viscositeit aanduidt. Dit is correct in 99% van de gevallen.

0W30 - zeer koude gebieden, waar het hard vriest
5W30 - koude gebieden, zoals Zweden of Canada, of bij ons als het winter is
10W40 - Gematigd klimaat, zoals Engeland of Nederland, buitentemperatuur rond de 20 graden
15W40 - Warme gebieden, zoals Italië, Spanje of Noord-Afrika

Een tweetal getallen, gescheiden door een W, is een multigrade olie. SAE 10 is dus singlegrade, SAE 10W40 is multigrade. Voor versnellingsbakken wordt vaak een singlegrade 90 of een multigrade 75W90 gebruikt. SAE 10W40 vervangt dus de singlegrade 10 (winter) en singlegrade 40 (zomer) door een olie die beide temperaturen aankan. Zie het grafiekje hieronder voor de meest gebruikte ratings bij diverse temperaturen. Zoals ook duidelijk te zien is in onderstaand grafiekje, is bij ons in de zomer 10W40 het meest gebruikelijk. Afwijkend van het grafiekje zijn diverse Ford-motoren. De Duratec-motoren mogen namelijk ook 5W30 synthetische olie hebben gedurende de zomerperiode, aldus het onderhoudsboekje van de Mk6.



Dit betreft dus slechts de viscositeit, de volgende stap is het kiezen van het juiste type olie (mineraal, synthetisch, of half-synthetisch)

Stap 2 - bepaal de soort olie

Dit is de eenvoudigste stap. Heeft je motorblok 16 kleppen? Turbo? Flink getuned? Dan zou ik geen minerale olie gebruiken. Pak dan een goede synthetische olie. Heb je een agressieve rijstijl, continu tegen de toerenbegrenzer? Synthetische olie. Veel korte stukjes, met koude motor de snelweg op, veel stadsverkeer? Dan heeft je olie heel wat te lijden en is synthetische olie de betere keus. In alle andere gevallen is half synthetisch een goede keus.

Globaal genomen is er een wel een leeftijdsindicatie, maar het type olie is altijd afhankelijk van het gebruik van de auto, de rijstijl en het aantal kilometers wat je rijdt.

Auto's tot 7 jaar en jonger: synthetisch
Auto's tussen 7 en 15 jaar: minimaal half synthetisch
Auto's ouder dan 15 jaar: minimaal minerale olie

Check voor de zekerheid altijd je instructieboekje van de auto. Vaak staat daarin wat voor soort olie er in moet. Dit stukje tekst is geen vast gegeven, meer een leidraad. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen en natuurlijk zal je ST niet metéén vastlopen als je er minerale olie ingooit, maar je moet er dan wel rekening mee houden dat ie flink olie gaat gebruiken, dat je auto onzuiniger gaat rijden en dat je een risico loopt op sludge.

Stap 3 - De kwaliteit

Er zijn twee instanties die olie op kwaliteit beoordelen. De eerste is de "Amerika==wereld" (API), die zichzelf de wereldwijde standaard noemen. De tweede is de ACEA, de Europese tegenhanger. In Europa is het verplicht om beide ratings op de fles af te drukken, hoewel het kijken naar API niet zo heel erg veel zin heeft. Die is gericht op Amerikaanse motoren onder Amerikaanse gebruiksomstandigheden (55 mph op de snelweg), waar wij meestal wat hogers aftikken.

American Petroleum Institute (API) - classificeert olie op de eigenschap om de motor te beschermen. De letter S wordt gebruikt voor benzinemotoren en de letter C voor diesel. De letter na de S of de C geeft de hoogte van prestatie en bescherming aan, met A als de laagste en X als de hoogste. Sommige oliën kunnen worden gebruikt in benzine- en dieselmotoren, zodat hun classificatie SJ/CF of CF-4/SJ is. Deze specificaties zijn met name van belang voor Amerikaanse motoren onder Amerikaanse gebruiksomstandigheden

Association des Constructeurs Europeens d'Automobiles (ACEA) - vergelijkbaar met de API, met als verschil dat de API is gebaseerd op Amerikaanse motoren en de ACEA op Europese motoren. De ACEA gebruikt ook letters om de classificaties aan te duiden. De letters A, B en C worden gebruikt voor personenwagenmotorspecificaties, waarbij de letters A en C voor benzinemotoren gelden en de letter B voor dieselmotoren. De letter E wordt gebruikt voor bedrijfswagen-dieselmotoroliespecificaties.

Oké, de ACEA specs zijn:
  • A1 Fuel Economy Petrol
  • A2 Standard performance level
  • A3 High performance and / or extended drain
  • B1 Fuel Economy diesel
  • B2 Standard performance level
  • B3 High performance and / or extended drain
  • B4 For direct injection passenger car diesel engines
  • E1 Non-turbo charged light duty diesel
  • E2 Standard performance level
  • E3 High performance extended drain
  • E4 Higher performance and longer extended drain
  • E5 (1999) High performance / long drain plus American/API performances
De minimumkwaliteit waaraan olie moet voldoen staat ook in je instructieboekje. Meestal is dat 1 voor motoren die minerale olie mogen hebben, 2 voor halfsynthetisch en 3 voor synthetisch.

Mocht je dat onduidelijk vinden, dan kun je eventueel ook de API-ratings gebruiken. De genoemde ratings zijn de minimumratings. Is je auto uit 1972, dan kun je dus SE tot en met SM gebruiken.
  • SA tot 1940
  • SB tot 1950
  • SC tot 1967
  • SD tot 1971
  • SE tot 1979
  • SF tot 1988
  • SG tot 1993
  • SH tot 1996
  • SJ tot heden, maar wel echt het absolute minimum
  • SK tot heden, geďntroduceerd in 1998
  • SM tot heden, geďntroduceerd in 2004
Diesels gebruiken geen S#-rating, maar een C#-rating. Die rating zit heel anders in elkaar, maar alle motorolie voor diesels heeft ook een S#-rating er op staan. Geen enkele reden dus om de C#-ratings hier ook uit te leggen.

De API ratings staan vermeld op de fles als bijv: SJ/CF.

Veelgestelde vragen

Kan ik auto olie gebruiken in mijn motorfiets?
In het kort: nee, meestal niet. Motorfietsen hebben vaak een natte koppeling, die gesmeerd wordt met motorolie. Motorolie voor auto's bevat wrijvingsveranderende additieven, die je koppeling slopen.

Kan ik motorolie voor diesels gebruiken in mijn benzinemotor?
Nee. Het is beter van niet. De additieven in dieselolie zijn heel anders. De compressie van een diesel is vele malen hoger dan die van een dieselauto en de olie van diesels is daarop afgesteld. Ze hebben meestal krachtige schoonmaakadditieven, die de vuilafzettingen van diesel verwijderen. Ze maken met andere woorden een benzinemotor zó schoon van binnen, dat hij compressie verliest. Dieselolie heeft tenslotte ook nog anti-schuimadditieven, die compleet overbodig zijn in een benzineauto.

Bronnen:
Wikipedia
Shell
Chris Longhurst
Go to the top of the page
 
+Quote Post
Razorh
post 2 May 2007, 22:01
Post #2


Fiesta Expert
Group Icon

Group: Root Admin
Posts: 2.645
Joined: 15 January 2004
From: Eindhoven
Member No.: 3

Mijn Auto
Niet bekend
Type: Niet bekend
Kleur: Niet bekend



Hier heeft iedereen wat aan dus pin ik hem vast clapping.gif
Go to the top of the page
 
+Quote Post
surfdude
post 12 Mar 2008, 23:13
Post #3


What's a Fiesta ?
*

Group: Active users
Posts: 14
Joined: 2 March 2008
Member No.: 2.015
Voornaam: Mark

Mijn Auto
Ford Fiesta
Type: MK6
Kleur: Zilver



Voor mensen met een Fiesta met choke (mk1, 2 en 3?) kan ik Valvoline Maxlife aanbevelen. Deze blijft wat vloeibaarder bij lage temperaturen wat zorgt voor een makkelijkere koude start (toen ik mijn mk2'tje nog had, vroor het nog wel 's icon_wink.gif). Ik ging (en ga) zelf met een lege jerrycan naar een Valvoline servicecenter om het te halen (7euro/liter), maar je kan natuurlijk ook gewoon daar je beurt laten doen.
Go to the top of the page
 
+Quote Post

Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 


RSS Lo-Fi Version Time is now: 23 October 2014 - 20:13